Bo'lim: ҚАДРИЯТ

Элимиз полвонларни яхши кўради. Бир бошқача ҳурматлайди. Фарзанд кўрса, ўғлим полвон йигит бўлсин, деб ният қилади. “Полвон” – тожик тилидан кириб келган “паҳлавон” сўзининг жўнроқ шакли (бизнинг Ўш томонда “паҳлавон” калимаси ҳам қўлланади, соғлом чақалоқни аёллар “поҳлон (паҳлавонгина) экан”, деб ҳавас қилиб гапиришади). Ҳар бир маҳалланинг, ҳар бир қишлоқнинг ўз полвони бўлади, у – элнинг юзи.... батафсил..

Ҳа, ичимда дардим кўп. Уни яқинларимга айтганим билан ҳеч нарса ўзгармаяпти. Кўп йиллардан буён дардимни дил тубида сақлаб, ҳали ҳеч кимга ошкор қилмаган эдим. Оиладаги сир асрорни ўзгалар ҳукмига ҳавола этиш ножоиз бўлса ҳам, зора бизникидек аҳволда қолган кимсаларнинг кўзи очилиб, ўз хатти-ҳаракатлари нотўғри эканидан тўғри хулоса чиқаришар, газетхонлар орасида кўпни кўрган отахон ва онахонлар, ака... батафсил..

Май ойи ҳам келиб, одатдагидек, мактабларда сўнгги қўнғироқ тантаналари яқинлашмоқда. Шу ҳаяжонли дамларда билим даргоҳидан бу йил учирма бўлаётган битирувчи ўғил-қизларнинг чиройли кийимларига, мамнун чеҳраларига ҳавас-ла боқарканмиз, ўтган асрнинг эллигинчи йиллари кўз олдимизга келади... Бозорқўрғон қишлоғи (ҳозир шаҳар) марказида ҳамон фаолият кўрсатаётган Бўкўнбаев номли гимназия-мактабни (биз ўқиганда у 1-ўрта мактаб эди) битираётганимиздаги сўнгги қўнғироқ маросимига ҳам... батафсил..

Тун пардаси аста кўтарилиб, машриқ кумуш рангга кираётган паллада она заминнинг соф ҳавосидан мириқиб нафас олган ҳолатда маҳалла масжидига бомдод намозини ўқишга йўл оламиз. Суннат ва фарз адо этилгач, барча намозхонлар ташқарида тизилишиб, бирма-бир “Ассалому алайкум” деб сўрашиб салом берар эканмиз, биродаримиз ҳам “Ваалайкум ассалом” дея жавоб қайтаради. Беш вақт ибодатни адо этиш ниятида масжидга чиққан... батафсил..

Қирқ йилча бўлиб қолди, бизда тахта танқислиги сезилади. Чунки эшелон-эшелон ёғоч келиши барҳам топган, энди ўзимиз қурилишбоп дарахт ўстиришимиз керак. Катталар Калифорния терагини маслаҳат беришди – ўнлаб қишлоқлар “Калифорния” бўлиб ҳам кетди. Аммо ёғочи бўш, танаси эса қийшиқ экан. Тез ўсади, асосан ўтинбоп, нари борса, бир марталик яшиқ ясашга ярайди. Кейинроқ, қурилиш материали нияти эсдан чиқди... батафсил..

(Аскарлик дўстим Ашим Қодировга мактуб) Аслида, ҳайқирсак етгулик жойдир: Ўш, Чуй, Жалолобод, Бурганди, Сузоқ. Икки мингу ўннинг кузак фаслида... Етти ёт қитъадек бўп қолдик узоқ!... Бир хатлаб етардим Мойлисойларга, Иссиқкўлларингда оқардим яйраб. Ай, Ашим, ям яшил кўкка бурканган Олойингда чорвам боқардим ойлаб! Юрагим салгина хижил бўпқолса, Қайдасан Ашим, деб жўнаб-ворардим. Қирларга дўппидек ўтовларингда Бешбармоқ еб, қимизларга... батафсил..

Юбилей муносабати билан китоб жавонимда сақланаётган бир дастхат тарихи билан баҳам кўргим келди. (more…) батафсил..