ФАРҒОНА ВОДИЙСИ – ДЎСТЛИК ВОДИЙСИ
“Қўшничилик – тақдир, дўстлик эса танлов”, деган нақл бор. Бугун ана шу танлов — дўстлик, ҳамжиҳатлик ва ўзаро ҳурмат ҳақида фикрлашсак.
Фарғона водийси — Марказий Осиёнинг аҳоли энг зич яшайдиган, шу жиҳати билан энг ноёб ҳудудларидан бири бўлиб, у Ўзбекистон, Қирғизистон ва Тожикистон ҳудудларида жойлашган. Бу водий асрлар давомида турли миллат вакилларини бирлаштириб келган, ҳақиқий маданиятлар чорраҳаси бўлган маскандир.
Бу ерда яшовчи халқларнинг тарихи муштарак, тақдири ҳам ўзаро боғлиқ. Биз бир-биримизга фақат қўшни эмасмиз – яқинмиз, қардошмиз. Урф-одатларимиз, байрамларимиз, қадриятларимиз бир-бирига жуда ўхшаш. Бу эса дўстлик учун мустаҳкам пойдевор яратади.
Сўнгги йилларда Ўзбекистон, Қирғизистон ва Тожикистон ўртасидаги муносабатлар янги босқичга кўтарилди. Чегаралар очилиб, савдо ва иқтисодий алоқалар кенгаймоқда, одамлар ўртасидаги борди-келдилар янада фаоллашмоқда. Бу ўзгаришлар, барча мамлакатлар учун, биринчи навбатда эса Фарғона водийси аҳолиси учун катта аҳамиятга эга.
Шу билан бирга, таълим, илм-фан ва маданият соҳаларидаги ҳамкорлик ҳам тобора ривожланмоқда. Талабалар алмашинуви, қўшма лойиҳалар ва маданий тадбирлар орқали биз нафақат билим, балки дўстликни ҳам улашмоқдамиз.
Албатта, баъзан қийинчиликлар ва тушунмовчиликлар бўлиши табиий. Лекин энг муҳими, биз уларни зиддиятга йўл бермаган ҳолда, мулоқот орқали ҳал қилишни ўрганяпмиз. Чунки биз бир ҳудудда яшаймиз, келажагимиз ҳам муштарак.
Шу маънода, Фарғона водийси — бу харитадаги чизиқлар билан ажралган ҳудуд эмас, балки қалблар билан бирлашган макондир.
Бинобарин, дўстликни асрайлик, ўзаро ҳурматни кучайтириш ва Марказий Осиёни тинчлик, барқарорлик ва тараққиёт ҳудудига айлантириш – ҳар биримизнинг вазифамизга айланиши керак.
Фарғона водийсида миллионлаб инсонлар асрлар давомида ёнма-ён яшаб, бир-бири билан чамбарчас боғланган ҳолда ҳаёт кечириб келмоқда.
Ўзбекистон, Қирғизистон ва Тожикистон халқларини нафақат қўшничилик, балки қардошлик ришталари ҳам бирлаштиради. Тилларимиз ўхшаш, урф-одатларимиз яқин, байрамларимиз умумий. Бу эса халқларимиз ўртасидаги ўзаро ишонч ва ҳурматни мустаҳкамлайди.
Сўнгги йилларда уч давлат ўртасидаги муносабатлар сезиларли даражада яхшиланди. Чегара масалаларининг босқичма-босқич ҳал этилиши, савдо-иқтисодий алоқаларнинг ривожланиши ва транспорт қатновларининг тикланиши — бу дўстликнинг амалий натижаларидир.
Айниқса, Фарғона водийсида яшовчи аҳоли учун бу ўзгаришлар катта аҳамиятга эга. Чунки уларнинг кундалик ҳаёти, иқтисодий фаолияти ва маданий алоқалари кўп жиҳатдан қўшни давлатлар билан боғлиқ.
Шу билан бирга, таълим ва маданият соҳасидаги ҳамкорлик ҳам муҳим ўрин тутади. Қўшма тадбирлар, талабалар алмашинуви ва илмий ҳамкорлик халқлар ўртасидаги дўстликни янада чуқурлаштирмоқда.
Албатта, баъзан турли муаммолар юзага келиши мумкин. Лекин энг муҳими – бу муаммоларни тинч йўл билан, ўзаро ҳурмат ва мулоқот орқали ҳал қилишдир.
Хулоса қилиб айтганда, Фарғона водийси – бу нафақат географик ҳудуд, балки халқларимизни бирлаштирувчи умумий уйдир. Ўзбекистон, Қирғизистон ва Тожикистон ўртасидаги дўстлик ва ҳамкорликни мустаҳкамлаш – бутун минтақанинг барқарорлиги ва тараққиёти учун муҳим омилдир.
Мен шу фурсатдан фойдаланиб қуйидаги таклифни бермоқчиман. «Дўстлик стелласи» монументини чегара ўтказиш пунктларларига ҳам ўрнатиш керакка ўхшайди. Чунки бундай жойлардан ҳар куни юзлаб, минглаб ҳамюртларимиз ва қардошларимиз ўтади. Монументни кўрибоқ, инсон қалбида дўстлик туйғулари кучаяди.
Иккинчи ва бундан ҳам муҳимроқ таклифим шуки, барча қардош давлатларнинг чегара ўтказиш пунктларида ҳам ўтувчилар учун бу жараённи қулайлаштирадиган ҳолат яратиш даркор. Чунки, очиғини айтганда, баъзи шундай жойларда чегарадан ўтувчилар учун ёмғирдан, ёки қуёш жазирамасидан ҳимоя қиладиган ёпиқ ускуналар йўқ, навбат чўзилиб кетадиган бўлса, бошқалар ўтириб кутиши учун скамейка ёки бошқа хил ўриндиқлар қўйилмаган. Бу ҳол кекса ва бедармон кишиларга айниқса сезилади. Ҳар бир шундай жойда зарур шароитлар, қулайликлар барпо этилса, хизмат кўрсатиш савиясини, маданиятини ошириш имконияти яратилса, нур устига нур буларди. Чунки машҳур рус қўшиғида айтилгани каби, Ватан остонадан бошланади, деяр эканмиз, ана шундай остона ҳисобланадиган чегара пунктларини обод қилиш бутун мамлакат имижи учун ниҳоятда муҳим омилдир.
Шаҳзода Содиқова,
Фарғона.
